پژوهشنامه سبک زندگی

پژوهشنامه سبک زندگی

مدل پارادایمی ازدواج به‌موقع در سبک زندگی اسلامی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
احمد عباسی دره بیدی 1
طیبه زارعی 2
1 کارشناس ارشد مشاوره مدرسه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک؛ دبیر دبیرستان های شهرستان نجف آباد، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه معارف، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
10.22034/jl.2024.464355.1694
چکیده
این مطالعه با هدف کشف عوامل و شرایط ازدواج به‌موقع و ارائه الگوی داده‌بنیاد آن صورت گرفته است. روش پژوهش کیفی و رویکرد مورد استفاده نظریه زمینه‌ای به عنوان یکی از روش‌های اصلی پژوهش کیفی است. اطلاعات از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با نخبگان، استادان و فعالان فرهنگی آشنا با شرایط و امور ازدواج جوانان جمع‌آوری و در سه سطح کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. کدگذاری مفاهیم حاصل از مصاحبه‌ با شرکت‌کنندگان باعث شکل‌گیری 225 مفهوم اولیه، 118 مفهوم محوری و 17 مضمون اصلی و ارائه الگوی پارادایمی ازدواج به‌موقع شد. الگوی به‌دست‌آمده از پژوهش شامل شرایط علّی (اصلاح قوانین، جایگاه و ضرورت ازدواج و ارزش‌های اسلامی)، شرایط زمینه‌ای (آگاهی و فرهنگ، مسئولیت‌پذیری، شرایط و زیرساخت‌ها، همراهی و هماهنگی)، راهبردها (اقدامات فرهنگی، اقدامات اقتصادی و حمایت و رفع موانع) و پیامدها (فردی، خانوادگی و اجتماعی) است که با توجه به آنها می‌توان با فراهم‌سازی شرایط ازدواج به‌موقع، زمینه و بستر‌های شکل‌گیری خانواده، تداوم و رشد نسلی سالم و متعالی را فراهم کرد.
کلیدواژه‌ها
ازدواج به موقع
مدل پارادایمی
نخبگان
سبک زندگی
نظریه داده‌بنیاد

موضوعات

عنوان مقاله English

Paradigmatic Model of Timely Marriage in the Islamic Lifestyle

نویسندگان English

Ahmad Abbasi Dara Bidy 1
tayebeh zareie 2
1 MSc in School Counseling, Islamic Azad University, Arak Branch; High School Teacher in Najafabad County, Isfahan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. (Corresponding Author)
چکیده English

This study aims to identify the factors and conditions influencing timely marriage and to present a grounded model derived from these findings. Using a qualitative research method, the study employs grounded theory as one of the primary approaches in qualitative research. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews with experts, educators, and cultural activists familiar with youth marriage, and analyzed across three levels: open, axial, and selective coding. Coding of concepts derived from the interviews led to the identification of 225 initial concepts, 118 axial concepts, and ultimately, 17 main themes, contributing to the development of a paradigmatic model of timely marriage. The model constructed in this research includes causal conditions (amendment of laws, the significance and necessity of marriage, and Islamic values), contextual conditions (awareness and culture, responsibility, available conditions, infrastructure, companionship, and coordination), strategies (cultural initiatives, economic measures, support mechanisms, and removal of obstacles), and consequences (individual, family, and social outcomes). This model suggests that by establishing the conditions for timely marriage, the necessary groundwork for family formation and the continuity and growth of a healthy, thriving generation can be achieved.

کلیدواژه‌ها English

timely marriage
paradigm model
elites
lifestyle
grounded theory

  1. کتاب‌نامه

    قرآن کریم.

    1. آزاد ارمکی، تقی (1386)، جامعه‌شناسی خانواده، تهران: سمت.
    2. آقاسی، محمد؛ فلاح مین‌باشی، فاطمه (1394)، «نگرش جوانان ایرانی به ازدواج، انتخاب همسر و تشکیل خانواده»، پژوهش‌نامه زنان، شماره 6، (1)، ص 1-21.
    3. احمدی، امیدعلی (1389)، تنگنا و تأخیر در ایران، تهران: راهدان.
    4. استراوس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1401)، مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای، ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نی، چاپ دهم.
    5. ایمان، محمدتقی (1391)، روش‌شناسی تحقیقات کیفی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    6. حبیب‌پور گتابی، کرم؛ غفاری، غلامرضا (1390)، «علل افزایش سن ازدواج دختران»، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، شماره 9 (پیاپی 32)، ص 7-34.
    7. حسینی، ناهید؛ سیدمیرزایی، سیدمحمد؛ ساروخانی، باقر (1397)، «واکاوی دلالت‌های معنایی ازدواج نزد جوانان (مطالعه موردی جوانان مجرد ساکن شهر تهران، سال 1396)»، زن در توسعه و سیاست، شماره 16 (2)، ص243-270.
    8. حضرتی، سجاد؛ نوری، راضیه (1399)، «بررسی نگرش به ازدواج بر اساس نگرش‌های مذهبی در دانشجویان دختر و پسر»، پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، 5 (53)، ص39-47.
    9. حیدری، محمود؛ مظاهری، محمدعلی؛ پوراعتماد، حمیدرضا (1383)، «ساخت و هنجاریابی پرسشنامه رغبت‌سنج ازدواج، نسخه دانشجویی (پرساد)»، مجله روان‌شناسی، شماره 8 (3)، ص250-261.
    10. دانایی‌فرد، حسن؛ امامی، سید مجتبی (1386)، «استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی داده‌بنیاد»، اندیشه مدیریت، شماره 1، ص 69-98.
    11. درخش، علی؛ خالد، اصلانی؛ کرایی، امین (1398)، «تدوین الگوی ازدواج موفق: یک پژوهش کیفی»، پژوهش‌نامه زنان، شماره 10 (1)، ص73-97.
    12. رسولی، الهام (1400)، «نگرش جوانان درباره ازدواج سفید»، ماهنامه آفاق علوم انسانی، شماره 5 (15)، ص 51-70.
    13. رضایی، فاطمه (1397)، «بررسی موانع و راهکارهای ازدواج آسان از منظر اسلام»، پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، شماره 1 (1)، ص 35-49.
    14. صباغچی، مرجان؛ عسکری ندوشن، عباس؛ ترابی، فاطمه (1396)، «عوامل تعیین‌کننده نگرش به ازدواج و تشکیل خانواده در شهر یزد»، مطالعات جمعیتی، شماره 3 (1)، ص131-162.
    15. طیب‌نیا، محمدصالح؛ کاردوانی، راحله؛ یراقی، سعیده (1402)، «گونه‌شناسی کیفی نگرش به ازدواج در میان دانشجویان مجرد دانشگاه‌های اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 34 (2)، ص102-122.
    16. عباسی دره‌بیدی، احمد؛ زارعی، طیبه (1402)، «آموزه‌های نماز و تعالی خانواده اسلامی (مطالعه کیفی)»، فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، شماره 18 (65)، ص249-268.
    17. فتحی، الهام؛ اسمعیلی، معصومه؛ فرحبخش، کیومرث؛ دانش‌پور، منیژه (1395)، «ارائه مدل ازدواج رضایتمند در فرهنگ ایرانی: مطالعه نظریه داده‌بنیاد»، پژوهش در سلامت روان‌شناختی، شماره 10 (10)، ص10-26.
    18. فروتن، یعقوب (1397)، «رویکرد اجتماعی به الگوهای ازدواج در ایران»، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، شماره 13 (26)، ص9-36.
    19. فرودی، مریم؛ حجازی، رضوان (1399)، «ارائه الگوی مفهومی مدیریت سود مبتنی بر روش نظریه داده بنیاد چندوجهی»، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، شماره 12 (48)، ص95-120.
    20. فعالی، محمدتقی (1396)، مبانی سبک زندگی اسلامی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری دین و معنویت آل‌یاسین.
    21. کاویانی، محمد (1398)، سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    22. کراسول، جان دبلیو (1391)، روش و طرح تحقیق کیفی، انتخاب از میان پنج رویکرد، ترجمه مجتبی براری، اشکان الهیاری و طهمورث حسنقلی‌پور، تهران: نگاه دانش.
    23. گنجی، محمد؛ پیری، حسن؛ واحدیان، مرتضی (1400)، «گونه‌شناسی دختران ازدواج‌نکرده ایلامی برحسب دلایل تجرد»، مطالعات زنان و خانواده، شماره 9 (1)، ص 189-212.
    24. مجلسی، محمدباقر (1403)، بحار الأنوار، بیروت: مؤسسة الوفاء.
    25. محسنی تبریزی، علیرضا (1395)، روش تحقیق کیفی در مکاتبات تفسیری، تهران: اطلاعات.
    26. محمودیان، حسین (1383)، «سن ازدواج در حال افزایش: بررسی عوامل پشتیبان»، نامه علوم اجتماعی، شماره 11 (4)، ص27-54.
    27. مهدوی‌کنی، محمدسعید (1400)، دین و سبک زندگی، تهران: دانشگاه امام صادق؟ع؟، چاپ ششم.
    28. نیکخواه، هدایت‌الله؛ فانی، مریم؛ اصغرپور ماسوله، احمدرضا (1396)، «سنجش نگرش دانشجویان به ازدواج و عوامل مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 28 (3)، ص99-122.
    29. Allan, G. (2003), “A critique of using grounded theory as a research method”, Electronic Journal of Business Research Methods, 2 (1), pp. 1-10.
    30. Given, L. M. (2016), 100 questions (and answers) about qualitative research, SAGE Publications.
    31. Gündoğdu, A.; Bulut, S. (2022), “The Positive and Negative Effects of Late Marriage”, Open Journal of Depression, vol. 11, pp. 63-71.
    32. Holloway, I.; Galvin, K. (2016), Qualitative research in nursing and healthcare, New York City: John Wiley & Son.
    33. Jones, G. w. (2004), “Not ‘when to marry’ but ‘whether to marry’: The changing context of marriage decisions in East and Southeast Asia”, Untying the knot: Ideal and reality in Asian marriage, pp. 3-58.
    34. Maharaj, P.; Shangase, T. (2020), “Reasons for Delaying Marriage: Attitudes of Young, Educated Women in South Africa”, Journal of Comparative Family Studies, vol. 51 (1), pp. 3-17.
    35. Özarslan, Selim (2020), “Evlilik Yaşı ve İçerdiği Sorunlar”, Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, vol. 14, pp. 249-259.
    36. Selden, L. (2005), “On grounded theory -with some malice”, Journal of Documentation, vol. 61 (1), pp. 114-129.
    37. Thornton, A. (1995), “Attitudes, values, and norms related to nonmarital fertility”, In Report to Congress on out-of-wedlock childbearing, Washington, DC: US Government Printing Office.
    38. Willoughby, B.; Dworkin, J. D. (2009), “The Relationships Between Emerging Adults Expressed Desire to Marry and Frequency of Participation in Risk Behaviors’, Youth & Society, vol. 40, pp. 426-450.
پژوهشنامه سبک زندگی
دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 18
شماره 18
شهریور 1403
صفحه 139-161

  • تاریخ دریافت 10 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 15 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 24 شهریور 1403