پژوهشنامه سبک زندگی

پژوهشنامه سبک زندگی

سبک زندگی در عصر فراواقعیت خوانش انتقادی نظریه‌ی ژان بودریار

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
محمد خیری 1
امیر قربانی 2
1 استادیار گروه فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران. «نویسنده مسئول». kheyri@mofidu.ac.ir
2 دکتری دین پژوهی، پژوهشگر سبک زندگی، پژوهشکده سبک زندگی، قم، ایران.amirqorbani@yahoo.com
10.22034/jl.2025.528938.1760
چکیده
این پژوهش با رویکرد نظری ـ تحلیلی، به بازخوانی سبک زندگی در چارچوب اندیشه ژان بودریار می‌پردازد. بودریار سبک زندگی را در منطق فراواقعیت تحلیل می‌کند؛ جایی که تجربه زیسته از دل کنش‌های طبیعی و اجتماعی برنمی‌خیزد، بلکه در بستر بازنمایی‌های رسانه‌ای و مصرف نشانه‌ها شکل می‌گیرد. معنا، نه از تجربه، بلکه از بازی بی‌پایان نشانه‌ها ساخته می‌شود و در این فرآیند، مرز میان واقعیت و بازنمایی به‌تدریج فرو می‌ریزد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که اگرچه چارچوب نظری بودریار برای توصیف منطق نمادین سبک زندگی در جهان رسانه‌ای معاصر کارآمد است، در تحلیل وجوهی چون عاملیت، مقاومت، تنوع فرهنگی و امکان بازسازی تجربه اصیل زندگی، با محدودیت‌هایی مواجه است. به‌ویژه در زمینه‌های غیررسانه‌ای، غیرشهری یا بدیل‌های فرهنگی زیستن، این چارچوب توان تبیین کافی ندارد. ازاین‌رو، بهره‌گیری از رویکردهای مکمل برای ارائه تحلیلی چندبعدی از سبک زندگی ضروری به‌نظر می‌رسد.
کلیدواژه‌ها
سبک زندگی
وانمودگی
مصرف
فراواقعیت
بازنمایی
ژان بودریار
رسانه

موضوعات

عنوان مقاله English

Lifestyle in the Age of Hyperreality: A Critical Reading of Jean Baudrillard’s Theory

نویسندگان English

mohammad kheyri 1
amir qorbani 2
1 Assistant Professor, Department of Philosophy, Mofid University, Qom, Iran. (Corresponding Author) kheyri@mofidu.ac.ir
2 Ph.D. in Religious Studies, Lifestyle Researcher, Lifestyle Research Institute, Qom, Iran. amirqorbani@yahoo.com
چکیده English

Abstract
Adopting a theoretical–analytical approach, this study revisits the notion of lifestyle within the framework of Jean Baudrillard’s thought. Baudrillard interprets lifestyle through the logic of hyperreality, a realm where lived experience no longer emerges from natural or social interactions but is instead constituted through media representations and the consumption of signs. Meaning, in this context, is generated not by experience itself but through the endless play of signifiers, gradually dissolving the boundary between reality and representation.
The findings indicate that while Baudrillard’s theoretical framework effectively elucidates the symbolic logic underlying lifestyle in the contemporary media-saturated world, it faces significant limitations in addressing dimensions such as agency, resistance, cultural diversity, and the possibility of reconstructing authentic life experiences. Particularly in non-media, non-urban, or culturally alternative contexts, his model provides insufficient explanatory power. Hence, the integration of complementary perspectives appears essential for developing a more multidimensional understanding of lifestyle.

کلیدواژه‌ها English

Lifestyle
Consumption
Hyperreality
Representation
Jean Baudrillard
Media
1. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation (S. F. Glaser, Trans.). University of Michigan Press. (Original work published 1981)
2. Baudrillard, J. (1996). The System of Objects. London: Verso.
3. Baudrillard, J. (1998). The Consumer Society: Myths and Structures. London: Sage.
4. Bauman, Z. (2000). Liquid Modernity. Polity Press.
5. Best, S., & Kellner, D. (2001). The Postmodern Adventure: Science, Technology, and Cultural Studies at the Third Millennium. New York: Guilford.
6. Eco, U. (1986). Travels in Hyperreality. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
7. Featherstone, M. (1991). Consumer Culture and Postmodernism. London: Sage.
8. Fraser, N. (1997). Justice Interruptus: Critical Reflections on the "Postsocialist" Condition. Routledge.
9. Gane, M. (1993). Baudrillard Live: Selected Interviews. London: Routledge.
10.       Gramsci, A. (1971). Selections from the Prison Notebooks (Q. Hoare & G. Nowell-Smith, Eds. & Trans.). International Publishers.
11.       Habermas, J. (1984). The Theory of Communicative Action, Vol. 1: Reason and the Rationalization of Society (T. McCarthy, Trans.). Beacon Press.
12.       Kellner, D. (1989). Jean Baudrillard: From Marxism to Postmodernism and Beyond. Cambridge: Polity Press.
13.       Lacan, Jacques. (2007). Écrits: The First Complete Edition in English (Trans. Bruce Fink). New York: W. W. Norton & Company.
14.       Lane, R. J. (2000). Jean Baudrillard. London: Routledge.
15.       Marcuse, H. (1964). One-Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society. Beacon Press.
16.       Poster, M. (1988). Jean Baudrillard: Selected Writings. Cambridge: Polity Press.
17.       Poster, M. (2001). What's the Matter with the Internet? Minneapolis: University of Minnesota Press.
18.       Poster, M., “Baudrillard, Jean”, in: Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London and New York: Routledge (1998), p. 806-808.
19.       Norris, C. (1990). What’s Wrong with Postmodernism? Critical Theory and the Ends of Philosophy. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

  • تاریخ دریافت 10 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 24 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 20 شهریور 1404