پژوهشنامه سبک زندگی

پژوهشنامه سبک زندگی

کاربست دانش سبک زندگی در بازطراحی دروس معارف اسلامی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران .
چکیده
یافته‌های علمی در ارتباط با دروس معارف اسلامی از این حقیقت حکایت دارد که این دروس به‌رغم توفیقاتی که در رسیدن به اهداف خود داشته، نسبت به محتوا و شیوه ارائه آن انتقاداتی وجود دارد. بر اساس برخی از این پژوهش‌ها، گذراندن این دروس نتوانسته به تقویت رفتارهای اخلاقی، پاسخگویی به نیازهای هویت‌یابی دینی، نیازهای رفتاری و کسب شیوه‌های عملی زیست دینی دانشجویان منجر شود. این در حالی است که گنجاندن دروس معارف اسلامی به‌عنوان دروس عمومی در برنامه درسی دانشگاه‌ها باهدف، اثرگذاری در حیطه‌های شناختی، عاطفی ـ روان‌شناختی و رفتاری دانشجویان بوده است.
«دانش سبک زندگی»، دانشی میان‌رشته‌ای است و دارای رویکردهای مختلف روانشناسی، جامعه‌شناسی و دینی است. این دانش با توجه به ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارد، می‌تواند نقش بی‌بدیلی در انسجام‌بخشی، کارآمد سازی و اثربخشی به دروس معارف اسلامی داشته باشد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی در پی آن است، مهم‌ترین دلایل این ادعا را تبیین کرده و ظرفیت دانش سبک زندگی اسلامی را در بازطراحی دروس معارف اسلامی آشکار سازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Application of Lifestyle Knowledge to Redesigning Islamic Knowledge Lessons at Iranian Universities

نویسنده English

Hamid Falahati Falahati
Assistant Professor, Department of Islamic Knowledge, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده English

Scientific findings on the Islamic knowledge lessons at Iranian universities indicate the fact that, in spite of some success in reaching their aims, there are criticisms of their content and the way they are presented. According to some studies, doing those lessons has failed to reinforce students’ moral behavior, to answer their need for religious identification and behavioral needs, and to have them acquire practical ways of living a religious life, whereas the incorporation of the lessons into general lessons had aimed at influencing students in cognitive, psychological-emotional and behavioral areas. Lifestyle knowledge is an interdisciplinary field with different psychological, sociological and religious approaches. This knowledge, given its unique features, can play an unparalleled role in making the Islamic knowledge lessons cohesive, effective, and efficient. Using the analytic-descriptive method, the present study seeks to explain the most important reasons for this claim and reveal the capacity of the lifestyle knowledge in designing Islamic knowledge lessons.    

کلیدواژه‌ها English

lifestyle knowledge
Islamic knowledge lessons
cohesiveness
efficiency
effectiveness
  1. کتابنامه

    1. آتشین صدف، عبدالرضا (۱۳۹۹)، نظریه پردازان سبک زندگی؛ اندیشمندان غربی، انتشارات تیماس.
    2. احمدی، ابوالفضل (۱۳۹۴)، سبک زندگی اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری، امیرکبیر.
    3. حسنی، محمدحسین؛ ذکایی، محمدسعید؛ طالبی، ابوتراب؛ انتظاری، علی (۱۳۹۶)، «مفهوم سازی سبک زندگی فرهنگی»، جامعه پژوهی فرهنگی، سال هشتم، شماره اول.
    4. حیدرینیا، علی و دیگران (۱۳۹۴)، «بررسی رابطه جامعه شناختی باورهای دینی و سبک زندگی اسلامی، مطالعه موردی شهرستان زاهدان»، همایش ملی هزاره سوم و علوم انسانی، شیراز.
    5. خانی، حسین (۱۳۹۳)، «تطبیق مفهوم شناسی شیوه زندگی در تمدن غربی و تمدن اسلامی»، فرهنگ مردم ایران، شماره ۳۷.
    6. خوشی، ابوالفضل (۱۳۹۱)، «تبیین و شناسایی مسائل و نیازهای دانشجویان در برنامه درسی دروس معارف اسلامی دانشگاه های شهر تهران به منظور ارائه الگوی مطلوب»، پایان نامه رشته برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
    7. رضوانی، علی؛ شریفی، احمدحسین (۱۳۹۸)، «قرآن و ارزش های اخلاقی ناظر به ساحت های سه گانه وجودی انسان»، معرفت اخلاقی، شماره ۲۶.
    8. الری همیلتون، اسمیت (۱۳۹۳)، «سبک های زندگی: الگوها و گرایش ها»، ترجمه فاطمه نبی لو و الهام فراستی، مطالعات سبک زندگی، شماره ۸.
    9. طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۸۹)، تعالیم اسلام، به کوشش سید هادی خسروشاهی، چ سوم، قم: بوستان کتاب.
    10. غلامی گنجوی، عبدالله؛ شمسایی، مریم (۱۳۹۸)، «شناخت آسیبها و راهکارهای کارآمدی دروس معارف اسلامی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز»، فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال ۲۳، شماره ۳ (۸۰).
    11. فاضلی، محمد (۱۳۸۲)، مصرف و سبک زندگی، قم: صبح صادق.
    12. فاضلی، نعمت الله؛ شریفی، سعید (۱۳۹۹)، دین و سبک زندگی؛ بررسی تجربی در کلان شهر تهران، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران.
    13. فعالی، محمدتقی (۱۳۹۶)، مبانی سبک زندگی اسلامی، مؤسسه فرهنگی هنری دین و معنویت آل یاسین.
    14. فلاحتی، حمید (۱۳۹۵)، سبک زندگی؛ شاخص ها و زمینه ها، مؤسسه فرهنگی و هنری دین و معنویت آل یاسین.
    15. فیروزی، رضا (۱۳۹۴)، «آسیب شناسی دروس و جایگاه استادان معارف اسلامی با توجه به دیدگاه های دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ارومیه در دوره دکترای حرفه ای»، فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال ۱۹، شماره ۲ (۶۳).
    16. فیست، جس و دیگران (۱۳۹۴)، نظریه های شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: نشر روان.
    17. کافی، مجید (۱۳۹۷)، «سبک زندگی در پرتو قرآن»، پژوهشنامه سبک زندگی، شماره ۷.
    18. لیاقت دار، محمدجواد؛ شانظری، جعفر؛ مسلمی، معصومه (۱۳۷۸)، «بررسی ویژگی های علمی، حرفهای و شخصیتی اساتید دروس معارف اسلامی از دیدگاه دانشجویان شهر کرمان»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی (دانشگاه اصفهان)، سال ۷، ش ۵۷.
    19. مجیدی، محمدرضا؛ فاتحی، ابوالقاسم (۱۳۸۵)، «سنجش نگرش دانشجویان نسبت به برنامهریزی دروس معارف اسلامی»، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، سال ۱۲، شماره ۳ (۴۱).
    20. مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۶۴)، آموزش فلسفه، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    21. معتمدی، عبدالله (۱۳۹۲)، «سبک زندگی مطلوب بر اساس دیدگاه ارتباطی (ارتباط انسان با خود، خداوند، دیگران و طبیعت)»، فرهنگ مشاوره و روان درمانی، دوره ۴، شماره ۱۳.
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 17
شماره 17
اسفند 1402
صفحه 103-118

  • تاریخ دریافت 30 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 06 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1402