Journal of Lifestyle

Journal of Lifestyle

Studying the negative and positive consequences of mass media consumption on the lifestyle changes of Iranians: An overview of national macro studies

Document Type : Scientific research

Authors
1 Assistant professor and faculty member of the Department of History and Sociology, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili
2 Instructor of the Social Sciences Department of Payam Noor University, Tehran, Iran
3 Ph.D. in Political Sociology, Azad University, Qom branch
4 PhD student of Cultural Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences and Media, Islamic Azad University, Centeral Tehran Branch
Abstract
Today, mass media has become a part of the lives of Iranian families, and after its appearance, the lifestyle has undergone fundamental changes (positive and negative dimensions). Based on this, the aim of the research is to study the negative and positive consequences of mass media consumption on the lifestyle changes of Iranians. The research method is quantitative meta-analysis and systematic review based on sources and scientific documents published from Normagz, Iran Mag and Iran Doc in the period of 1403-1384. From the statistical population of 98 studies; By observing the screening steps and entry criteria (survey and quantitative, having sample size and Pearson and Spearman correlation coefficient, significance level and scientific validity); 50 documents by non-probability sampling method (deliberate and accessible); It has been selected and entered into CMA2 software. The tests used are Cohen's d, Fisher's f, and Q tests. Finally, the effect size coefficient shows that the consumption of mass media has a significant effect on the lifestyle of Iranians and predicts 28% of it. Finally, the negative consequences of using mass media include: traditional lifestyle (40 percent); marital lifestyle (18 percent); sports lifestyle (38 percent); Spiritual lifestyle (52 percent) and leisure styles (20 percent) and positive consequences of mass media including: health-oriented lifestyle (21 percent); modern lifestyle (22 percent); high-risk lifestyle (10 percent); media literacy (36%) and ostentatious lifestyle (62%).
Keywords

Subjects


  1. کتاب‌نامه

    1. احمدی، ادریس (1389)، «بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر (طبقه، دین و رسانه) بر سبک زندگی (مطالعه موردی شهر سنندج)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی.
    2. افشارکهن، جواد؛ شرفی، برومند (1395)، «وسایل ارتباط‌جمعی، موقعیت اجتماعی - اقتصادی مخاطبان و برجسته‌سازی دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت‌محور»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 1، ص 77-94.
    3. اکبری، تقی؛ هاشمی، جواد؛ کاظمی، سلیم؛ جاویدپور، مرتضی؛ متولی، مریم (1399)، «تبیین تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر سبک زندگی جوانان (مورد مطالعه: جوانان شهر اردبیل)»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 103، ص 59-81.
    4. اکبری، شیما؛ جعفری، علی؛ سلطانی‌فر، محمد (1399)، «نقش دیجیتالی شدن مصرف رسانه‌ای در سبک زندگی شهروندان بالای 18 سال شهر تهران»، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی شهری، شماره 36، ص 159-182.
    5. امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد؛ ابراهیمی‌پور، حوا؛ ملکان، مجید؛ محموداوغلی، رضا (1393)، «بررسی رابطه مصرف اینترنتی و سبک زندگی دانشجویان (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه اصفهان)»، فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 55، ص291-314.
    6. امیرپور، مهناز؛ طالب‌دوست، مریم (1401)، «تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی و سبک زندگی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان مشهد»، نشریه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 32، ص 325-355.
    7. آقایاری، توکل؛ داداشی، رؤیا (1401)، «بررسی تأثیر الگوی استفاده از رسانه‌های جمعی بر سبک زندگی سالم»، فصلنامه رسانه، شماره 4، ص89-111.
    8. بادسار، محمد؛ فتحی، سهیلا؛ رضایی، روح‌الله؛ شعبانعلی، حسین (1395)، «نقش رسانه‌ها در تحولات سبک زندگی روستاییان (مورد مطالعه: شهرستان زنجان)»، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، شماره 24،ص 153-166.
    9. بحرانی، شعله؛ سروش، مریم؛ حسینی، مریم (1390)، «مقایسه جنسیتی رابطه رسانه‌ها، هویت و سبک زندگی در بین جوانان شیراز»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، ص 103-120.
    10. بختیاری، بهراد؛ عزیزخانی، اقبال (1392)، «بررسی جامعه‌شناختی گرایش به ارزش‌های غربی با تکیه بر میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی اینترنتی (مطالعه موردی: جوانان شهر خلخال)»، مجله مطالعات جامعه‌شناسی، شماره 2، ص 127-145.
    11. بیات، بهرام؛ رمضانی، اکرم (1395)، «تبیین تأثیر وسایل ارتباط‌جمعی بر سبک زندگی در حوزه امنیت اجتماعی (مطالعه موردی: شهر اسفراین)»، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 2، ص 115-151.
    12. ترزمی‌نژاد، وحیده؛ سفیدگر، راضیه (1394)، «مطالعه رابطه بین نوع و میزان تماشای سریال‌های ترکی زبان اصلی و سبک زندگی بین دانشجویان دختر مجرد 20 الی 25 سال (دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه)»، نشریه مطالعات رسانه‌ای، شماره 31، ص 71-86.
    13. توکلی، مرتضی؛ رسولی، محمدرضا (1401)، «بررسی نقش الگوی مصرف رسانه‌ای بر سبک زندگی خانواده ایرانی (با تأکید بر شهروندان تهرانی)»، نشریه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، شماره 3، ص 14-30.
    14. توکلی، مرتضی؛ شاهزایی، عبدالمجید (1396)، «تحلیل تأثیر قدرت رسانه‌ها بر سبک زندگی (روستاییان مرزنشین زهک) سیستان»، نشریه مطالعات قدرت نرم، شماره 16، ص208-228.
    15. جهانگیری، علیرضا؛ قدیمی، بهرام؛ نوابخش، مهرداد؛ ظهرایی، چنور؛ عبدی، سهیلا (1400)، «ارائه مدل ساختاری تأثیر تبلیغات رسانه‌ای بر سبک زندگی ورزش‌محور با تبیین نقش میانجی‌گری باز هویت مدیریت بدن از دیدگاه کارکنان نیروی انتظامی (شهر تهران)»، فصلنامه مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، شماره 52، ص9-27.
    16. حائری‌زاده، محمدمحسن (1400)، «نقش فضای سایبری بر تغییرات سبک زندگی با تأکید بر جوانان شهر یزد»، فصلنامه فرهنگ یزد، شماره 9، ص81-100.
    17. حسنی، محمدحسین (1395)، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و سبک زندگی فرهنگی جوانان (مطالعه دانشجویان دانشگاه تهران)»، رساله دکتری. دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم اجتماعی.
    18. حیدر‌نیا، اسماعیل (1401)، «بررسی رابطه بین مصرف رسانه‌ای و نوع سبک زندگی در بین شهروندان تهرانی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی، دانشکده علوم اجتماعی.
    19. خرم‌جاه، مرجانه (1387)، «بررسی ارتباط بین رسانه و سبک زندگی مطالعه موردی شهر تهران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده اقتصاد و حسابداری.
    20. خواجه‌نوری، بیژن؛ سروش، مریم (1393)، «استفاده از رسانه‌ها، سبک زندگی و کیفیت زندگی جوانان شیراز»، نشریه علوم اجتماعی، شماره 2، ص25-49.
    21. دانش، پروانه؛ ملکی، امیر؛ حسین‌زاده‌راد، اعظم (1395)، «بررسی رابطه استفاده از شبکه اجتماعی تلگرام بر سبک زندگی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه پیام نور واحد تهران غرب)»، نشریه جامعه‌شناسی ورزش، شماره 8، ص27-82.
    22. دستیار، وحید؛ جعفری، راضیه؛ سبحانی، فاطمه (1401)، «تأثیر میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی بر مؤلفه‌های سبک زندگی دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه اول و دوم یاسوج»، فصلنامه مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، شماره 33، ص153-179.
    23. رحمانی، الهه؛ نقیب‌السادات، سید رضا؛ تقی‌آبادی، مسعود (1402)، «نقش رسانه‌های نوین در سبک زندگی سلامت‌محور (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی)»، نشریه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 33، ص81-121.
    24. رسول‌زاده‌اقدم، صمد؛ عدلی‌پور، صمد؛ میرمحمدتبار، سیدمحمد؛ افشار، سیمین (1394)، «تحلیل نقش رسانه‌های اجتماعی در گرایش به سبک زندگی نوین در بین جوانان ایرانی»، نشریه پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره 6، ص33-60.
    25. رضاییان، عالیه؛ ادریسی، افسانه (1397)، «تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی نسل چهارم»، فصلنامه مطالعات میان فرهنگی، شماره 34، ص9-36.
    26. رضوی‌زاده، سیدنورالدین (1384)، «بررسی تأثیر رسانه‌ها بر تمایل به تغییر سبک زندگی روستایی»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 3، ص111-114.
    27. سلطانی، اختر (1395)، «بررسی رابطه میان تماشای برنامه‌های تلویزیونی و سبک زندگی دانشجویان (مطالعه موردی: دانشجویان رشته مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام)»، نشریه دانش انتظامی ایلام، شماره 17، ص53-66.
    28. شاد، فاطمه؛ اسماعیلی، علیرضا؛ حسن‌زاده، عیسی (1401)، «تأثیر گرافیک و جذابیت‌های بصری رسانه‌های محلی بجنورد بر سبک زندگی»، نشریه مطالعات هنر اسلامی، شماره 45، ص379-393.
    29. شاهنوشی، مجتبی؛ تاجی، محمدرضا (1391)، «تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی جوانان در شهرستان شهرکرد»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، ص91-112.
    30. شریفی، سید مهدی؛ رادمنش، بهاره (1393)، «بررسی تأثیر برنامه استعدادیابی شبکه تلویزیونی "من و تو یک" بر سبک زندگی دانشجویان، مطالعه موردی دانشگاه تهران»، فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، شماره 2، ص225-244.
    31. شیخ‌زاده، ابراهیم (1395)، «بررسی رابطه شبکه‌های اجتماعی مجازی با مؤلفه‌های سبک زندگی»، مجله پژوهش‌های جامعه‌شناختی، شماره 1، ص125-150.
    32. صنعت‌خواه، علیرضا (1402)، «بررسی رابطه استفاده از رسانه‌ها با هویت اجتماعی و سبک زندگی زنان (مورد مطالعه: کارمندان زن شهرستان جیرفت)»، فصلنامه رسانه، شماره 1، ص167-188.
    33. عباسی، عاطفه؛ جعفری، علی (1399)، «تأثیر کنش‌های اینستاگرامی سلبریتی‌ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 101، ص 33-54.
    34. عدلی‌پور، صمد؛ سلیمانی، حمید؛ مفاخری، اقبال (1393)، «رابطه مصرف رسانه‌ای با هویت اجتماعی و کسب زندگی نوین در بین جوانان شهر تبریز»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 79، ص121-146.
    35. عشایری، طاها؛ عباسی، الهام؛ جهان‌پرور، طاهره (1401)، «تأثیر بازی‌های رایانه‌ای بر رفتار کودکان فراتحلیل پژوهش‌های بازه زمانی 1381-1399»، فصلنامه میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، شماره 5 (3)، ص33-70.
    36. عشایری، طاها؛ قنبری، علی؛ نامیان، فاطمه؛ مهتری، محمد (1400)، «بررسی تأثیر مصرف رسانه‌های جمعی بر امنیت اجتماعی شهروندان»، فصلنامه امنیت ملی، شماره 11 (39)، ص321-334.
    37. علیخواه، فردین؛ رستمی، الناز (1390)، «مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی مطالعه‌ای در بین شهروندان شهر تنکابن»، نشریه تغییرات اجتماعی-فرهنگی، شماره 1، ص2-19.
    38. عیدی‌زاده، رضا؛ احمدی بلوطلکی، حاجی‌محمد (1396)، «مطالعه رابطه فناوری ارتباطی با سبک زندگی دانشجویان رشته‌های علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران»، نشریه مطالعات جامعه‌شناسی، شماره 2، ص125-139.
    39. فتحی، حبیب‌الله؛ جعفری، علی (1396)، «رابطه مصرف رسانه‌ای با تغییر سبک زندگی؛ مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی‌»، نشریه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 9، ص221-255.
    40. فتحی، سروش؛ مختارپور، مهدی (1393)، «بررسی نقش و تأثیر رسانه‌های نوین تصویری در تغییر سبک زندگی؛ مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات تهران»، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی ایران، شماره 2، ص101-118.
    41. فتحی، سروش؛ وثوقی، منصور؛ سلیمانی، گودرز (1393)، «بررسی رابطه مصرف شبکه‌های اجتماعی مجازی با سبک زندگی جوانان؛ مورد مطالعه: جوانان شهر خلخال‌»، مجله مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، شماره 13، ص69-88.
    42. فتحی، سهیلا؛ بادسار، محمد؛ شعبانعلی، حسین؛ رضایی، روح‌االله (1400)، «بررسی نقش میانجی محیط اقتصادی و خانوادگی در تحلیل اثر رسانه بر سبک زندگی روستاییان شهرستان زنجان»، فصلنامه تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، شماره 1، ص81-92.
    43. فدایی، مهدی؛ مهدی‌آسا، محمدجواد (1401)، «آسیب‌شناسی فردی مصرف کاربران حوزوی در شبکه‌های اجتماعی»، دوفصلنامه پژوهشنامه سبک زندگی، شماره 8 (14)، ص 117-146.
    44. فرقانی، محمدمهدی؛ مهاجری، ربابه (1397)، «رابطه بین میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و تغییر در سبک زندگی جوانان»، نشریه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 13، ص259-292.
    45. فعالی، محمدتقی (1397)، سبک زندگی و سیره: تمایزات و اشتراکات، پژوهشنامه سبک زندگی، شماره4 (6)، ص89-104.
    46. قاسمی‌شال، منا؛ رادفر، مجید؛ محسنی، رضاعلی (1400)، «تحلیل و تبیین جامعه‌شناختی تأثیر استفاده از فضای مجازی تلگرام و اینستاگرام بر گرایش به سبک زندگی مدرن دختران شهرستان شهریار»، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی ایران، شماره 1، ص51-68.
    47. قلی‌کیانی، پروین (1397)، «بررسی استفاده شبکه‌های اجتماعی و تأثیر آن بر سبک زندگی جوانان 19 تا 29 سال شهرستان اندیمشک»، نشریه آفاق علوم انسانی، شماره 16، ص1-20.
    48. کاویانی آرانی، محمد (1403)، سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    49. کوهی، کمال؛ عباس‌زاده، محمد؛ بی‌شک، علی‌خواجه (1393)، «بررسی تأثیر رسانه‌های داخلی و خارجی بر میزان پایبندی به سبک زندگی دینی در بین شهروندان 15-65 ساله شهر تبریز»، مجله پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، شماره 1، ص79-94.
    50. کیوان‌آرا، محمود (۱۳۸۶)، اصول و مبانی جامعه‌شناسی پزشکی، اصفهان: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان.
    51. گنجی، محمد؛ نیازی، محسن؛ مهربان، زهرا (1398)، «گونه‌شناسی سبک زندگی با تأکید بر نقش رسانه در میان زنان شهر شیراز»، نشریه پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره 14، ص155-189.
    52. لعلی، محسن؛ عابدی، احمد؛ کجباف، محمدباقر (۱۳۹۱)، «ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سبک زندگی»، پژوهش‌های روان‌شناختی، شماره ۱۵ (۱)، ص 64-80.
    53. مظفری‌نیا، سهراب؛ قاسمی‌پور، مریم (1396)، «بررسی رابطه بین سبک زندگی متأثر از فضای مجازی و طلاق عاطفی در شهر ایلام»، نشریه فرهنگ ایلام، شماره 56-57، ص171-191.
    54. ملان‌زاده نوران، افسون؛ شعاع کاظمی، مهرانگیز (1401)، «رابطه سبک زندگی با صبر در جوانان»، دوفصلنامه پژوهشنامه سبک زندگی، شماره 8 (15)، ص 9-28.
    55. موسوی، سمیرا؛ راد، فیروز (1394)، «بررسی رابطه میزان و نحوه استفاده از رسانه‌های جمعی با سبک زندگی شهروندان شهر تبریز»، نشریه مطالعات جامعه‌شناسی، شماره 3، ص25-39.
    56. مهدوی کنی، محمدسعید (۱۳۸۶)، «مفهوم سبک زندگی و گستره آن در علوم اجتماعی»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، شماره 1 (۱)، ص199-۲۳۰.
    57. مهدی‌زاده، سیدمحمد؛ خاشعی، رضا (1397)، «نقش رسانه‌ها در انتخاب سبک‌های زندگی سلامت‌محور با تأکید بر مصرف رسانه‌ای شهروندان شهر تهران‌»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 94، ص51-78.
    58. یاوری‌فرد، ایرج (1395)، «نقش شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی مردم تهران شبکه‌های اجتماعی موبایلی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی.
    59. یعقوبی‌دوست، محمود؛ شاهون‌وند، بهروز؛ جولا، غلامرضا؛ مرادی، عزیزعلی (1394)، «بررسی رابطه رسانه‌های دیداری و سبک زندگی؛ مورد مطالعه: جوانان شهر اهواز‌»، مجله مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، شماره 18، ص167-198.
    60. Ajijola, S. (2023), “A Review on the Impact of Social Media on Societal Development”, INTERNATIONAL JOURNAL OF RESEARCH AND INNOVATION IN SOCIAL SCIENCE (IJRISS),Vol. VII, Issue IV.
    61. Balaban, D; Mustătea, M. (2019), “Users’ perspective on the credibility of social media influencers in Romania and Germany”, Romanian Journal of Communication and Public Relations, vol. 21 (1), pp.31–46.
    62. Banerjee, P.; Das, S. (2023), “Effect of Social Media on Lifestyle”, International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT), vol. 11.
    63. BinDhim, N.F.; Althumiri, N.A.; Al-Duraihem, R.A.; Alasmary, S.; Alkhamaali, Z.; Alhabeeb, A.A. (2023), “Association between daily use of social media and behavioral lifestyles in the Saudi community: a cross-sectional study”, Public Health.
    64. Ige, T.; Adewale, S. (2022), “AI powered anti-cyber bullying system using machine learning algorithm of multinomial naïve Bayes and optimized linear support vector machine”, International Journal of Advanced Computer Science and Applications, vol. 13 (5), pp. 5–9.
    65. Matyjas, Bożena (2014), “Mass media and children. Globality in everyday life”, Social and Behavioral Sciences, vol. 174, pp. 2898–2904.
    66. Novichikhina, E.V.; Romanova, E.V. (2019), “Attracting the Youth to a Healthy Lifestyle through Mass Media”, Advances in Social Science, Education and Humanities Research, pp. 416-418.
    67. Patchin, J.W.; Hinduja, S. (2006), “Bullies move beyond the school yard: a preliminary look at cyber- bullying”, Youth Violence Juv Justice, vol. 4 (2), pp. 148–169.
    68. Paul, S.& Seema, U. (2017), “Media and Lifestyle: A Study of Media influence on the Dressing Style”, Journal of Content, Community & Communication Amity School of Communication, vol. 6 (3).
    69. Ramlan, A.F.; Ridzuan, A.R.; Ilyas, I.Y. (2023), “Impact of Social Media Influencers to promote Healthy Lifestyle behaviour: A Review from the Self-Determination Approach”, Journal of Business and Social Review in Emerging Economies, vol. 9 (1), pp. 1-10.
    70. Seifert, C.M.; Chapman, L.S.; Hart, J.K.; Perez, P. (2012), “Enhancing intrinsic motivation in health promotion and wellness”, American Journal of Health Promotion, vol. 26 (3), pp. 1–13.
    71. Taillon, B.J.; Mueller, S.M.; Kowalczyk, C.M.; Jones, D.N. (2020), “Understanding the relationships between social media influencers and their followers: the moderating role of closeness”, Journal of Product and Brand Management, vol. 29 (6), pp. 767–782.
    72. Verhaeghe, N.; Maeseneer, J.; De, Maes, L.; Heeringen, C.; Van, Bogaert, V.; Clays, E.; De, Bacquer, D.; Annemans, L. (2012), “Health promotion intervention in mental health care: design and baseline findings of a cluster preference randomized controlled trial?”, BMC Public Health, vol. 12 (1),pp. 1-11.
    73. Yan, Q.; Tang, Y.; Yan, D.; Wang, J.; Yang, L.; Yang, X.; Tang, S. (2020), “Impact of media reports on the early spread of COVID-19 epidemic”, Journal of Theoretical Biology, vol 502, pp. 1-13.

  • Receive Date 10 March 2024
  • Revise Date 04 June 2024
  • Accept Date 14 September 2024