پژوهشنامه سبک زندگی

پژوهشنامه سبک زندگی

فلسفۀ اذن تکوینی الهی بر انجام معصیت از دیدگاه عرفان اسلامی و تأثیر آن در زندگی انسان در سرای ناسوت

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته عرفان اسلامی، دانشکده حقوق ، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.
2 استاد گروه عرفان‌اسلامی، دانشکده حقوق ، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه فلسفه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
چکیده
گناه ظلمت و حجابی است که بنده را از پروردگار دور می‌کند و در شرع حرام است. خداوند به کفر بندگان راضی نیست، اما همگان را ملزم به هدایت نمی‌کند؛ ازاین‌رو ارتکاب گناه به لحاظ تکوین محقق شده است. در این پژوهش که به ‌روش تحلیلی و توصیفی صورت گرفته، ابتدا ماهیت گناه و جنبه تشریعی آن بررسی شده، سپس اذن تکوینی به انسان برای انجام گناه و تعلق علم و اراده‌ خداوند به فعل ناشایست بشر بر اساس مبانی عرفان ابن‌‌عربی از جمله علم و اراده الهی، اعیان ثابته و سرّ القدر، حکمت الهی و نظام اسمائی بررسی و با ارجاع به آنها تبیین شده است. بر این اساس، خداوند سبحان انسان را مجبور به گناه نکرده، بلکه هر کس به اقتضای عین ثابته، با زبان استعدادش کافر یا مؤمن بودن را طالب است و هر عینی مرضی رب خودش است. خداوند نیز طلب اعیان در مقام واحدیت را در عالم کون به ظهور می‌رساند. مرجع اختلافات در عالم کون، تقابل اسمای الهی در مقام واحدیت است. تأثیر مستقیم این مسئله در زندگی انسان و نیز بر بینش و کنش آدمی موجب سوءبرداشت حوادث ناشی از آن می‌شود. با تغییر در بینش انسان، رفتار آدمی تغییر می‌کند و در نهایت همه به اسم رحمان بازمی‌گردند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Philosophy of Divine Existential Permission for Sin from the Perspective of Islamic Mysticism and Its Impact on Human Life in the World of Nasut

نویسندگان English

ZAHRA ARDEKANIAN 1
MohammadTaghi Faali 2
hadi Vakili 3
1 PhD Candidate, Department of Islamic Mysticism, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
2 Professor, Department of Islamic Mysticism, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Department of Philosophy, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.
چکیده English

Sin is a veil of darkness that obscures the servant’s relationship with the Creator. Although sin is prohibited by religious law and God disapproves of human disbelief, He does not compel all human beings to accept guidance. Thus, the occurrence of sin is realized in the existential (takwini) order. This research, conducted using an analytical and descriptive method, first examines the nature of sin and its legislative (tashri‘i) aspect. It then explores the existential permission granted to humans for sinning and the relationship between God’s knowledge and will concerning human transgressions, based on the mysticism of Ibn Arabi.
Key concepts such as divine knowledge and will, immutable entities (a‘yan thabita), the secret of divine decree (qadar), divine wisdom, and the system of divine names are analyzed. From this perspective, God does not force humans to sin; instead, each person, according to their immutable entity, chooses disbelief or faith based on their existential potential. Each immutable entity is pleasing to its Lord, and God manifests the desires of these entities in the world of creation.
The root of differences in the world of creation lies in the contrast between the divine names in the realm of divine unity (wahidiyyah). This issue has a direct impact on human cognition, behavior, and life experiences, often leading to misunderstandings about the events arising from it. As human understanding evolves, behavior correspondingly shifts. Ultimately, all return to the Name of (al-Rahman).

کلیدواژه‌ها English

sin
mystery of destiny
divine will
divine names
lifestyle
  1. کتاب‌نامه

    قرآن کریم.

    1. ابراهیم، مصطفی (بی‌تا)، المعجم الوسیط، استانبول: مؤسّسه ثقافیه التألیف و الطباعه و النشر و التّوزیع.
    2. ابن‌سیده (۱۴۲۱)، المحکم والمحیط الاعظم، بیروت: دار الکتب العلمیه.
    3. ابن‌‌‌عربی، محیی‌الدین (1946)، فصوص الحکم، قاهره: دار إحیاء الکتب العربیه.
    4. ابن‌‌‌عربی، محیی‌الدین (بی‌تا)، الفتوحات المکیه، بیروت: دار صادر.
    5. ابن‌‌‌عربی، محیی‌الدین (۱۳۸۸)، رحمة من الرحمن فی تفسیر و اشارات القرآن / من کلام محیی الدین ابن‌العربی، جمع و تألیف محمود محمود الغراب، قم: آیت اشراق.
    6. ابن‌العربی (1422)، تفسیر ابن‌‌‌عربی، بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
    7. ازهری، محمد بن‌احمد (۱۴۲۱)، تهذیب اللغة، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    8. آملی، سید حیدر (1384)، المقدمات من کتاب نص النصوص، تهران: قسمت ایران‌شناسی انستیتو ایران و فرانسه، چاپ اول.
    9. آملی، سید حیدر (1368)، جامع الأسرار و منبع الأنوار، تهران: علمی و فرهنگی، چاپ اول.
    10. جرجانی، سید شریف علی بن محمد (1306)، التعریفات، مصر: المطبعه الخیریه المنشأ بجمالیه.
    11. جندی، مؤیدالدّین (1423)، شرح فصوص الحکم، قم: بوستان کتاب.
    12. حر عاملی، محمد بن‌حسن (1409)، وسائل الشیعه جلد 20، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام
    13. ‌‌دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۷۷)، لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران.
    14. زبیدی، سید محمد مرتضی حسینی (1386)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دار الهدایه.
    15. خوری شرتونی بنانی، سعید (1374)، أقرب الموارد، تهران: اسوه.
    16. راغب اصفهانی، حسین (1381)، مفردات الفاظ القرآن، تهران: دار القلم.
    17. طریحی، فخرالدین بن‌محمد (۱۳۷۵)، مجمع البحرین، تهران: مرتضوی.
    18. العجم، رفیق (1999)، موسوعه مصطلحات التّصوّف الاسلامی، بیروت: مکتبة لبنان.
    19. عسکری، حسن (۱۴۰۰)، الفروق فی اللغة، بیروت: دار الآفاق الجدیدة.
    20. فراهیدی، خلیل بن‌احمد (۱۴۰۹)، کتاب العین، قم: نشر هجرت.
    21. فعالی، محمدتقی (1391)، آرامش، تهران: دار الصادقین.
    22. فعالی، محمدتقی (1392)، خودباوری، تهران: دار الصادقین.
    23. فعالی، محمدتقی (1394)، سبک زندگی رضوی (ج۲، بینش‌ها و ارزش‌ها)، مشهد: انتشارات بنیاد بین‌المللی فرهنگی هنری امام رضاعلیه السلام، چاپ اول.
    24. فعالی، محمدتقی (1396)، مبانی سبک زندگی اسلامی، قم: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری دین و معنویت آل یاسین.
    25. فعالی، محمدتقی (1400)، «اسماء الهی و زندگی؛ چشم‌انداز قرآنی و روان‌شناختی در باب عفو»، پژوهشنامه سبک زندگی، شماره 13، ص 117-140.
    26. فیروزآبادی، محمد بن‌یعقوب (۱۴۱۵)، القاموس المحیط، بیروت: دار الکتب العلمیه.
    27. قشیری، عبدالکریم (بی‌تا)، لطایف الاشارات، مصر: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
    28. قیصری، داوود (1375)، شرح فصوص ‌‌الحکم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
    29. قیصری، داوود (1382)، شرح فصوص ‌‌الحکم، قم: بوستان کتاب.
    30. کاشانی، عبدالرزاق (1381)، اصطلاحات الصّوفیه، تهران: حکمت.
    31. مجلسی، محمدباقر (1386)، بحار الانوار، ج 70، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    32. مصباح یزدی، محمدتقی (1392)، «سبک زندگی اسلامی، ضرورت‌ها و کاستی‌ها»، معرفت، شماره 185، ص5-12.
    33. مهدوی کنی، محمدسعید (1387)، دین و سبک زندگی، تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام
    34. میبدى‏، ابوالفضل رشیدالدین (1371)، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تصحیح على‌اصغر حکمت، تهران: امیر کبیر.
    35. ابن درید، محمد بن حسن (1988)، جمهره اللغه، بیروت، در العلم للملایین.
    36. سجادی، سید جعفر (1379)، فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، تهران: طهوری.
    37. گوهرین، سید صادق (1383)، شرح اصطلاحات تصوف، تهران: زوار.
دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 18
شماره 18
شهریور 1403
صفحه 69-90

  • تاریخ دریافت 21 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 05 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 26 شهریور 1403