دکتر محمّدتقی فعّالی پژوهشنامه سبک زندگی 2476-3101 11 2 2026 02 20 Exploring Lifestyle Components Compatible with the Islamic Lifestyle in the Shared Living Pattern of Low-Income Groups: The Lived Experience of Residents of the Tarlan-Darrehsi Neighborhood, Tabriz واکاوی مؤلفه‌های سازگار با سبک زندگی اسلامی در الگوی زیست اشتراکی اقشار کم‌درآمد محله طرلان‌دره‌سی تبریز 83 112 246222 10.22034/jl.2026.583928.1809 FA سیده فهیمه مداین شیشوان دانشجوی دکترای معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. لیدا بلیلان اصل استاد تمام گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. «نویسنده مسئول». داریوش ستارزاده دانشیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Journal Article 2025 12 06 The present study explores the components compatible with the Islamic lifestyle in the shared living pattern of low-income groups through an examination of the lived experiences of residents of the Tarlan-Darrehsi neighborhood in Tabriz. A qualitative approach was adopted, and the study was conducted using thematic analysis. Research data were collected through semi-structured interviews with 30 residents and local informants, exploring their lived experiences. The views of 20 experts in architecture, urban planning, social studies, and Islamic lifestyle studies were also obtained to validate the extracted concepts and themes. Data were analyzed using open, axial, and selective coding. The findings indicated that shared living in this neighborhood is not merely an economic strategy for securing shelter, but also a socio-cultural mechanism for responding to the housing crisis, livelihood pressures, and limited access to independent urban housing. The findings further showed several components of the Islamic lifestyle—including cooperation, family-centeredness, neighborhood ethics, collective participation, and kinship relations—to be reproduced within the context of shared living. By contrast, spatial density, inadequate privacy, unwanted social mixing, and residential insecurity contribute to the erosion of psychological well-being and the weakening of privacy in everyday life. The final analysis revealed all extracted themes to be subsumed under the core theme of "the reproduction of Islamic social capital in the context of shared living." According to this core theme, shared living constitutes, beyond a livelihood strategy, a mechanism for preserving and reproducing such values as mutual assistance, reciprocal support, family-centeredness, neighborhood ethics, and social belonging under conditions of economic and spatial constraints. Overall, the findings indicate that improving the quality of shared living in low-income neighborhoods requires the regeneration of indigenous housing patterns, strengthened institutional support, design compatible with cultural norms of privacy, and the realization of spatial justice in urban housing policy. <span lang="FA">پژوهش حاضر با هدف واکاوی مؤلفه‌های سازگار با سبک زندگی اسلامی در الگوی زیست اشتراکی اقشار کم‌درآمد، تجربه زیستۀ ساکنان محله طرلان‌دره‌سی تبریز را بررسی کرده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نفر از ساکنان و مطلعان محلی، به‌منظور واکاوی تجربه زیستۀ آنان، گردآوری شد. همچنین، برای اعتبارسنجی مفاهیم و مضامین استخراج‌شده، دیدگاه‌های ۲۰ نفر از خبرگان حوزه‌های معماری، شهرسازی، مطالعات اجتماعی و سبک زندگی اسلامی اخذ و استفاده شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که زیست اشتراکی در این محله، صرفاً راهکاری اقتصادی برای تأمین سرپناه نیست، بلکه سازوکاری اجتماعی ـ فرهنگی در مواجهه با بحران مسکن، فشارهای معیشتی و محدودیت دسترسی به سکونت مستقل شهری به شمار می‌رود. نتایج پژوهش بیانگر این است که برخی از مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی، مانند تعاون، خانواده‌محوری، اخلاق همسایگی، مشارکت جمعی و روابط خویشاوندی، در بستر زیست اشتراکی بازتولید می‌شوند. در مقابل، تراکم فضایی، ضعف حریم خصوصی، اختلاط ناخواسته و ناامنی سکونتی، زمینه‌ساز فرسایش آرامش روانی و تضعیف محرمیت در زندگی روزمره شده‌اند. تحلیل نهایی داده‌ها نیز نشان داد که تمامی مضامین استخراج‌شده ذیل مضمون هسته «بازتولید سرمایه اجتماعی اسلامی در بستر زیست اشتراکی» قابل تبیین هستند؛ طبق این مفهوم، زیست اشتراکی، فراتر از راهبردی معیشتی، سازوکاری برای حفظ و بازتولید ارزش‌هایی همچون همیاری، حمایت متقابل، خانواده‌محوری، اخلاق همسایگی و تعلق اجتماعی در شرایط محدودیت‌ اقتصادی و فضایی است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت زیست اشتراکی در محله‌های کم‌درآمد، مستلزم بازآفرینی الگوهای بومی سکونت، تقویت حمایت‌های نهادی، طراحی متناسب با حریم فرهنگی و تحقق عدالت فضایی در سیاست‌گذاری مسکن شهری است.</span> https://journal.manaviyat.ir/article_246222_b5a18fbf231f51b6924f1e4a1fbac5cf.pdf